Kayısıda Hangi Vitaminler Var

Kayısı, yumuşak dokusu, tatlı aroması ve altın sarısı rengiyle sevilen bir yaz meyvesidir. Lif, A vitamini, potasyum ve antioksidan bakımından zengindir. Sindirimi düzenleyen, bağışıklığı güçlendiren ve cilt sağlığını destekleyen besleyici bir meyvedir. Taze, kuru veya çekirdeği çıkarılmış formda tüketilebilir.

Kayısı (Prunus armeniaca), gülgiller familyasına ait bir meyvedir ve anavatanı Orta Asya olarak bilinir. Türkiye, özellikle Malatya bölgesi, dünyanın en kaliteli kayısılarının yetiştirildiği merkezdir ve kuru kayısı üretiminde dünya lideridir. Kayısı; tatlı, hafif sulu, yumuşak ve kadifemsi kabuğa sahip bir meyvedir.

Besin değeri açısından kayısı oldukça güçlüdür. A vitamini, beta karoten, potasyum, C vitamini, magnezyum ve lif içerir. Özellikle beta karoten açısından en zengin meyvelerden biridir ve bu sayede göz sağlığı, cilt yenilenmesi ve bağışıklık sisteminde önemli rol oynar. Lif oranı sayesinde bağırsak hareketlerini düzenler ve sindirimi kolaylaştırır.

Kayısı çiğ olarak tüketilebildiği gibi komposto, hoşaf, reçel, marmelat, tatlı, kek ve salatalarda da kullanılır. Kuru kayısı ise daha yoğun besin değerine sahip olup enerji açısından oldukça zengindir. Kayısı çekirdeği içi geleneksel olarak tüketilse de acı kayısı çekirdeği aşırı tüketilmemelidir. Kayısı hangi vitaminleri içerir

Kayısı besin değerleri nelerdir?

Aşağıdaki tablolar 100 g için ortalama besin değerlerini göstermektedir.

Kayısının Faydaları Nelerdir

• Sindirim sistemini düzenler: Lif içeriğiyle bağırsak hareketlerini destekler.
• Göz sağlığını korur: Beta karoten ve A vitamini görme fonksiyonuna katkı sağlar.
• Bağışıklığı güçlendirir: C vitamini ve antioksidanlar vücudu korur.
• Cilt sağlığını iyileştirir: A ve E vitaminleri hücre yenilenmesini destekler.
• Kas ve sinir sistemini destekler: Potasyum elektrolit dengesini sağlar.
• Kilo yönetimine uygundur: Düşük kalorili ve lifli yapısı sayesinde tok tutar.
• Kemik sağlığını destekler: Kalsiyum, fosfor ve magnezyum içerir.
• Antioksidan zengini: Serbest radikallerle savaşarak yaşlanma etkilerini azaltır.
• Kansızlık riskini azaltmaya yardımcı olabilir: Demir + C vitamini kombinasyonu emilimi artırır.

Kayısının Zararları ve Yan Etkileri

• Fazla tüketimi ishal yapabilir.
• Şeker oranı yüksek olduğu için fazla yenirse kan şekerini yükseltebilir.
• Hassas kişilerde gaz ve şişkinlik yapabilir.
• Kuru kayısı sodyum içeren koruyucularla işlendiğinde bazı kişilerde hassasiyet oluşturabilir.
• Aşırı A vitamini alımı (çok fazla kayısı tüketimi) baş dönmesi, mide bulantısı gibi belirtilere yol açabilir (nadirdir).

Kayısıyı Kimler Tüketmemeli ?

• Diyabet hastaları kuru kayısıyı porsiyon kontrolü ile tüketmeli
• Aşırı A vitamini alımına hassasiyeti olanlar
• İshal problemi yaşayanlar
• 1 yaş altı bebeklerde dikkatli olunmalı
• Ülser ve gastriti olanlar çok aşırıya kaçmamalıdır

Kayısı İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Aşırı tüketim bağırsak hareketlerini hızlandırabilir.
• Kuru kayısı yüksek şeker içerir, diyabetliler porsiyon kontrolü yapmalıdır.
• Çok olgun kayısı hızlı bozulur.
• Aşırı tüketildiğinde mideyi yorabilir.
• Acı kayısı çekirdeği fazlası toksik olabilir; dikkat edilmelidir.

Kayısı Nasıl Seçilir ?

• Rengi canlı sarı veya turuncu olmalı
• Yumuşak ama ezik olmamalı
• Tatlı kayısı genelde kokuludur
• Çok yeşilimsi kayısı henüz olgunlaşmamıştır

Kayısı Nasıl Yenmeli?

• Taze olarak direkt tüketilebilir.
• Reçel, marmelat ve hoşaf yapımında idealdir.
• Komposto olarak tüketilebilir.
• Smoothie ve yoğurt karışımlarına eklenebilir.
• Kuru kayısı ara öğünlerde enerji kaynağıdır.
• Salatalarda tatlı bir aroma oluşturur.

Kayısının En İyi Tüketim Zamanı

• Haziran – Ağustos arası en olgun ve lezzetli dönemidir.
• Kuru kayısı dört mevsim tüketilebilir.

Kayısı Porsiyon Bilgisi

• Yetişkin için ideal porsiyon: 2–3 adet taze kayısı
• Diyet yapanlar: 2 adet
• Kuru kayısı: 2 adet (yaklaşık 40–50 kcal)
• Çocuk: 1–2 adet

Kayısının Saklama Koşulları

► Oda sıcaklığı: 2–3 gün (çok çabuk yumuşar)
► Buzdolabı: 3–5 gün (hava almayan kapta)
► Derin dondurucu (-18°C): 8–10 ay – dilimlenip dondurulabilir
► Kuru kayısı: Serin ve kuru ortamda aylarca saklanabilir

Kayısı Genel Sağlık Bilgisi

“Kayısı; vitamin, lif ve mineraller açısından zengin yapısıyla sindirimi destekler, bağışıklığı güçlendirir, göz ve cilt sağlığına katkı sağlar. Düzenli meyve tüketimi sağlıklı yaşamın önemli bir parçasıdır.”